روابط فرازناشویی یکی از چالش های اساسی زندگی خانواده در عصر کنونی است. همچنین، در کشور ما آمار طلاق یک روند صعودی را در طی سالیان اخیر تجربه کرده است، طبق نظر کارشناسان خانواده در اغلب موارد، زوجین بی وفایی همسر را به عنوان یکی از عوامل طلاق ذکر کرده اند. با توجه به پیامدهای ناگواری که روابط فرازناشویی برای خانواده و فرزندان آن ها در پی دارد، هدف اصلی پژوهش حاضر، مطالعه کیفی عوامل موثر بر برقراری روابط فرازناشویی بوده است. بدین منظور 24 نفر از زنان و مردان در شهر قروه -که به همسرشان بی وفایی نموده و به مراکز بهزیستی و مشاوره مراجعه نموده بودند- به روش نمونه گیری هدفمند و در دسترس انتخاب و با استفاده از مصاحبه عمیق نیمه ساخت یافته مورد مطالعه قرار گرفتند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نظریه مبنایی نشان داد، دو دسته از عوامل فرهنگی- اجتماعی و زیستی- روانی، نارضایتی زناشویی و روابط فرازناشویی را رقم می زنند که به ترتیب عبارت اند از از: ازدواج اجباری، دلبستگی به خانواده منشا و دخالت آنان، اختلاف نگرش بر سر نقش های جنسیتی، نارضایتی از روابط جنسی و عاطفی و سوء ظن و بدبینی. به عبارتی عوامل مذکور زمینه را برای نارضایتی، کاهش علاقه و تفاهم و در مواردی روابط فرازناشویی فراهم می کنند.

پیش زمینه و هدف: پژوهش حاضر باهدف مقایسه باورهای دینی و رضایت جنسی زنان دارای روابط فرازناشویی و بدون روابط فرازناشویی شکل گرفت. روش کار: طرح پژوهش از نوع علی-مقایسه ای بود. جامعه تحقیق شامل؛ کلیه زنان مراجعه کننده به مراکز حل اختلاف و کلینیک های روانشناسی شهر تهران در سال 1397 هستند که دارای سابقه رابطه فرازناشویی داشته اند و زنان بدون روابط فرازناشویی بودند که از میان آنان 60 نفر از زنان با روابط فرازناشویی به صورت هدفمند و 60 نفر از زنان بدون روابط فرازناشویی به شکل تصادفی انتخاب شده و با استفاده از پرسشنامه های رضایت جنسی هادسون و پرسشنامه معبد مورد ارزیابی قرار گرفتند. جهت تجزیه وتحلیل داده ها از مدل آماری t دو گروه مستقل و تحلیل واریانس چندمتغیری استفاده شد. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد، زنان با روابط فرازناشویی رضایت جنسی و عمل به باورهای دینی کمتر را در مقایسه با زنان بدون روابط فرازناشویی نشان می دهند. نتیجه گیری: زنانی که تمایل بیشتر و نمرات بالاتری در پرسشنامه عمل به باورهای دینی کسب کرده بودند، در روابط فرازناشویی درگیر نشده بودند و این موضوع نیز می تواند موید لزوم توجه و پرورش باورهای دینی در میان اعضای جامعه در راستای بقا و حفظ خانواده باشد.

روابط فرازناشویی یکی از آسیب های نهاد خانواده است که بشکل اساسی رابطه زوجین را تحت تاثیر قرار می دهد. علی رغم آنکه نگرش اعضای جامعه به روابط فرازناشویی و پیامدهای آن منفی است و این عمل بعنوان پدیده ای غیرقابل توجیه در نظر گرفته می شود اما امکان رخ دادن آن طی فرایندی هم برای مردان و هم زنان وجود دارد. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف شناسایی فرایند شکل گیری روابط فرازناشویی زوجین انجام گرفته است. روش تحقیق مطالعه حاضر براساس رویکرد کیفی و با استفاده از تکنیک مصاحبه روایتی بوده است. نمونه آماری مطالعه 20 نفر از افراد مراجعه کننده به دادگاه و دفاتر وکالت شهر مشهد و حجم نمونه بر اساس قاعده اشباع اطلاعاتی تعیین گردید. در تحلیل مصاحبه ها 13 مقوله اصلی و 39 مولفه استخراج شد. روابط بین مقولات محوری نشان داد که روابط فرازناشویی طی یک فرایند چهار مرحله ای ایجاد می شود. این مراحل شامل شرایط زمینه ای، شرایط علی، استراتژی ها و شرایط مداخله گر است که موجب گرایش به روابط فرازناشویی و در نهایت برقراری روابط فرازناشویی شده است. در نهایت مقوله هسته ای این پژوهش "تضعیف کدهای شرافتی در جامعه امروز" استخراج شد.

روابط فرازناشویی به عنوان یکی از عوامل اصلی آسیب زا در ساختار و ثبات خانواده است که پیامدهای زیان بار فردی، خانوادگی و اجتماعی در پی دارد. بر این اساس هدف پژوهش حاضر شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر شکل گیری روابط فرازناشویی می باشد. روش تحقیق بکار گرفته شده، کیو (Q)، و ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته می باشد. نمونه آماری با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند شامل 40 نفر از صاحبنظران و فعالان حوزه آسیب های اجتماعی (روابط فرازناشویی) می باشد. نتایج حاصل از پژوهش منجر به استخراج 4 عامل اصلی خیانت زناشویی: فرهنگی-اجتماعی(تاثیر شبکه های اجتماعی مجازی، کاهش پایبندی نگرشی به ارزش های اخلاقی، همسرگزینی نامناسب و. . . )، روان شناختی(تجربه روابط جنسی قبل از ازدواج، ابتلا به اختلالات روانی، خلقی و شخصیتی، ضعف آموزش های مهارت های ارتباطی و زندگی و. . . )، اقتصادی(مشکلات مالی و معیشتی خانواده، کسب درآمد و مادی گرایی، بیکاری مرد) و خانوادگی (انتقام جویی از همسر، عدم پایبندی به تعهدات زناشویی، یکنواختی در روابط زناشویی و. . . ) گردید. عدم درک، فهم و تفسیر لایه های عمقی این معضل پیچیده و چندبعدی و چاره اندیشی برای کاهش آن، منجر به از هم گسیختگی بیشتر نهاد خانواده خواهد شد.

روابط فرا زناشویی از مهم ترین تهدیدات برای ثبات روابط زناشویی و عملکرد خانواده و از عمده ترین دلایل طلاق و از بحرانی ترین مسائلی است که خانواده ها و سلامت اجتماعی را تهدید می کند. هدف پژوهش دستیابی به علل روابط فرازناشویی در زنان است. این پژوهش به شیوه کیفی و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی انجام شده است. بر اساس روش نمونه گیری هدفمند و معیار اشباع نظری، 34 نفر از زنان در پژوهش، مشارکت کردند. جهت جمع آوری اطلاعات ، مصاحبه های نیمه ساختاریافته مورد استفاده قرار گرفت. تحلیل محتوای اطلاعات به دست آمده از مصاحبه ها، 3 درون مایه اصلی شامل عوامل فردی، عوامل بین فردی و عوامل اجتماعی را آشکار ساخت. عوامل درون فردی با شناسایی عواملی مانند ویژگی های شخصیتی، اختلالات روانی، نگرش های ناکارامد، عوامل بین فردی با شناسایی مضامینی مانند خلل در عشق و احساس تعلق خاطر به همسر، عدم همسویی و عدم همراهی یکدیگر، کیفیت پایین رابطه جنسی و روابط ناکارآمد، عوامل اجتماعی با شناسایی مجموعه ای از شرایط اجتماعی مانند تحولات کلان مانند فرد گرایی، تغییر ارزش ها و ترویج ارزش های جایگزین، فقدان رابطه ناب، تسهیل گری تکنولوژی و رسانه های مجازی، تغییر نوع نگاه زنان نسبت به زن بودن و مسئولیتهای آن ، کمرنگ شدن اصول اعتقادی، به عنوان درون مایه های اصلی این پژوهش شناخته و دسته بندی شدند. یافته های پژوهش حاضر می تواند تصویری روشن از تجربه افرادی که روابط فرازناشویی داشته اند، ارائه دهد تا در مقابل بتواند جهت راهکارهای مقابله ای مفید واقع شود.

هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی رابطه بین نگرش به روابط فرازناشویی و تعداد شرکای جنسی در مردان متاهل با و بدون سابقه رابطه جنسی پیش از ازدواج با همسر یا فردی غیر از همسر فعلی بود. این پژوهش به لحاظ هدف از نوع بنیادی و به لحاظ نحوه جمع آوری اطلاعات از نوع توصیفی-مقایسه ای بود. از جامعه آماری مردان متاهل زیر 45 سال، تعداد 144 نفر از مردان متاهل ساکن شهر تهران به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند.برای گردآوری داده ها از پرسش نامه نگرش به روابط فرازناشویی و برای تجزیه و تحلیل داده ها، از آزمون تحلیل واریانس یک راهه، تی مستقل و همبستگی پیرسون استفاده شد.یافته هانشان داد که میزان نگرش به روابط فرازناشویی در مردان متاهل با سابقه رابطه جنسی پیش از ازدواج با همسر یا فردی غیر از همسر آینده تفاوت معناداری داشت. همچنین بین تعداد شرکای جنسی پیش از ازدواج و نگرش به روابط فرازناشویی رابطه معناداری وجود داشت. این تحقیق موید آن است که مردان متاهل دارای سابقه رابطه جنسی پیش از ازدواج با همسر یا غیر همسر و با تعداد شرکای جنسی بیش تر، از نگرش به روابط فرازناشویی سهل گیرانه تری برخوردار بودند.

مقدمه روابط فرازناشویی، یکی از مهمترین تهدیدات برای ثبات و تداوم زندگی مشترک و از عمده ترین دلایل بروز اختلافات زناشویی است. طلاق یکی از بحرانی ترین مساله هایی است که عملکرد خانواده را دچار تنش و آسیب می کند. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر شناخت روابط فرازناشویی در زنان و جستجوی زمینه های موثر بر آن بود. روش این پژوهش به شیوه کیفی و با استفاده از روش تحلیل محتوا انجام شده است. بر اساس معیار اشباع نظری، تعداد سی و چهار زن در این مطالعه شرکت کردند. برای گردآوری اطلاعات از روش مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شد. نتایج با تحلیل محتوای اطلاعات حاصل از مصاحبه ها، مضامین خلل در عشق و احساس تعلق خاطر به همسر، ناهمسویی و ناهمراهی یکدیگر، کیفیت پایین رابطه جنسی و روابط ناکارآمد به عنوان مضامین اصلی شناسایی شدند. بحث و نتیجه گیری بروز روابط فرازناشویی در زنان، یک پدیده یک بعدی نیست بلکه حاصل تعامل عوامل متعددی است و در این بین نقش عوامل بین فردی، بسیار پر رنگ و اساسی است. با توجه به ماهیت این عوامل، توجه و عرضه آموزش های لازم به زوجین در این زمینه می تواند نقش تعیین کننده ای در کاهش روابط فرازناشویی داشته باشد.

هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش کیفیت روابط ابژه و سطوح کارکرد شخصیت در پیش بینی گرایش به روابط فرازناشویی در زوجین مراجعه کننده به کلینیک های مشاوره شهر تهران بود. مواد و روش ها: این مطالعه از نوع کاربردی و توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی زوجین مراجعه کننده به کلینیک های مشاوره در سال 1401 بود. با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس، 315 پرسشنامه گردآوری شد که پس از حذف 15 پرسشنامه ناقص، داده های 300 نفر تحلیل شد. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه روابط ابژه بل، پرسشنامه سطوح کارکرد شخصیت بندر و همکاران و پرسشنامه نگرش به خیانت واتلی بود. داده ها با استفاده از رگرسیون خطی چندگانه در نرم افزار SPSS نسخه 26 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج تحلیل همبستگی پیرسون نشان داد که بین نگرش به خیانت زناشویی با کیفیت روابط ابژه (r = 0. 42, p < 0. 01) و سطوح کارکرد شخصیت (r =-0. 38, p < 0. 01) ارتباط معنادار وجود دارد. مدل رگرسیون چندگانه نیز معنادار بود (F = 50. 82, p < 0. 01) و نشان داد که کیفیت روابط ابژه و سطوح کارکرد شخصیت به ترتیب با ضرایب β = 0. 36 و β =-0. 30 پیش بین معنادار نگرش به خیانت زناشویی هستند. مجموعاً این دو متغیر 26٪ از واریانس نگرش به خیانت زناشویی را تبیین کردند. نتیجه گیری: یافته ها بر اهمیت توجه به کیفیت روابط ابژه و سطوح کارکرد شخصیت در مداخلات پیشگیرانه و درمانی حوزه خانواده تأکید دارد و نشان می دهد که ارتقاء این دو مؤلفه می تواند به کاهش گرایش به خیانت زناشویی کمک کند.

روابط فرازناشویی در میان جوامع، فرهنگ ها و حتی افراد متفاوت معنا و تفسیر یکسانی نداشته و همواره مورد اختلاف بوده است. براساس نتایج تحقیقات اینکه افراد چه تعریفی از رابطه فرازناشویی دارند و آن را چگونه تفسیر می کنند پیش بینی کننده درگیری آن ها در این روابط خواهد بود. لذا، یکی از مهم ترین وجوه بررسی روابط فرازناشویی پرداختن به دیدگاه افراد درباره این روابط است. براین اساس در مقاله حاضر بر آن شدیم با بهره گیری از روش کیفی به بررسی تفسیر و معنابخشی افراد متأهل درباره این روابط بپردازیم. بدین منظور با هجده فرد متأهل ساکن شهر تهران مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام گرفت. این افراد بایستی حداقل یک بار تجربه درگیری در یکی از روابط جنسی، عاطفی یا جنسی-عاطفی در فضای واقعی یا مجازی را می داشتند. نتایج تجزیه و تحلیل روایت مشارکت کنندگان که از طریق تحلیل تماتیک انجام شد نشان می دهد معنا و تفسیر این افراد شامل تقلیل روابط فرازناشویی به آمیزش جنسی، ناچیزانگاری روابط فرازناشویی، همه گیرپنداری روابط فرازناشویی، بی اعتبارسازی وفاداری زناشویی و رابطه فرازناشویی به مثابه یک توافق ضمنی بوده است. افراد مورد بررسی طی این فرایند معنابخشی به برچسب زدایی از روابط فرازناشویی به مثابه یک امر غیراخلاقی پرداخته و درگیر این روابط شده بودند. بررسی یافته های این تحقیق نشان می دهد این افراد از طریق برچسب زدایی تلاش نداشته اند عنوان بی وفایی را از رفتار خیانتکارانه خود بردارند بلکه سعی داشته اند از طریق این استراتژی درگیری خود در این روابط را توجیه نمایند.